Alanya kıyılarında son dönemde dikkat çeken plastik kirliliğinin kaynağının belirlenmesi amacıyla hazırlanan bilimsel araştırmanın sonuçları kamuoyuyla paylaşıldı. Alanya Belediyesi Meclis Salonu’nda düzenlenen toplantıda, araştırmanın bulguları ve kirliliğin azaltılması için yapılması gereken çalışmalar ele alındı.
Çukurova Üniversitesi Su Ürünleri Fakültesi öğretim üyesi ve İstanbul Politikalar Merkezi Sabancı Üniversitesi araştırmacısı Prof. Dr. Sedat Gündoğdu tarafından yürütülen saha çalışmaları sonucunda hazırlanan raporda, Alanya kıyılarındaki mikroplastik yoğunluğunun temel nedeninin yerel kaynaklar olmadığı belirtildi.
Kirlilik Akdeniz üzerinden taşınıyor
Araştırmada, özellikle Adana ve Mersin’deki plastik geri dönüşüm tesislerinden kaynaklanan çevresel yükün yanı sıra 2026 yılında yaşanan yoğun yağışların oluşturduğu taşkınların önemli miktarda plastik atığın denize taşınmasına neden olduğu ifade edildi.
Denize ulaşan mikroplastiklerin ise Akdeniz’deki akıntılar aracılığıyla günler ve haftalar süren bir yolculuğun ardından Alanya kıyılarına ulaştığı belirtildi. Özellikle haziran ve temmuz aylarında kıyılardaki yoğunluğun arttığı kaydedildi.
Konaklı’da dikkat çeken yoğunluk
Araştırma kapsamında Alanya’nın farklı noktalarından alınan örneklerde mikroplastik yoğunlukları da ölçüldü.
Dim Çayı açıklarındaki ölçüm noktasında kilometrekare başına 1 milyon 15 bin 137 mikroplastik partikülü tespit edilirken, Konaklı kıyılarında bu sayı 7 milyon 901 bin 368 olarak belirlendi.
Raporda, Konaklı’nın deniz akıntılarının etkisiyle mikroplastiklerin biriktiği önemli bölgelerden biri olduğu ifade edildi.
Dim Çayı ve arıtma tesisleri kaynak gösterilmedi
Çalışmada kamuoyunda kirliliğin kaynakları arasında gösterilen Dim Çayı ve atık su arıtma tesisleri de incelendi.
Yapılan ölçümlerde Dim Çayı önündeki bölgede mikroplastik yoğunluğunun düşük seviyede olduğu belirtilirken, Alanya Atıksu Arıtma Tesisi çıkışında mikroplastik tespit edilmediği açıklandı. Konaklı Arıtma Tesisi çıkışında ise yalnızca bir mikroplastik partikülüne rastlandığı aktarıldı.
Yağışlar kirliliği denize taşıdı
Raporda, 2025-2026 su yılında ve 2026 yılının ilkbahar aylarında normalin üzerinde gerçekleşen yağışların da kirliliğin taşınmasında etkili olduğu belirtildi.
Seyhan ve Ceyhan havzalarında meydana gelen taşkınların, geçmiş dönemlerde çevreye bırakılmış plastikleri nehirlere taşıdığı ve buradan Akdeniz’e ulaşan atıkların deniz akıntılarıyla Alanya yönüne ilerlediği değerlendirildi.
Bilim insanlarından acil önlem çağrısı
Araştırmanın sonuçlarını değerlendiren Prof. Dr. Sedat Gündoğdu, özellikle Adana ve Mersin bölgesindeki plastik geri dönüşüm tesislerinin daha sıkı denetlenmesi gerektiğini belirtti.
Gündoğdu, tesislerde filtre sistemlerinin zorunlu hale getirilmesi, yasa dışı deşarjların önüne geçilmesi ve bölgesel ölçekte kapsamlı bir mücadele yürütülmesi gerektiğine dikkat çekti.
Alanya’dan ortak mücadele çağrısı
Alanya Belediye Başkanı Osman Tarık Özçelik de mikroplastik kirliliğinin yalnızca Alanya’nın değil, tüm Akdeniz’in sorunu olduğunu vurguladı.
Özçelik, bilimsel veriler doğrultusunda hareket edilmesi gerektiğini belirterek çevre sorunlarının siyasi tartışmaların dışında tutulması çağrısında bulundu. Alanya Belediyesi’nin ilgili kurumlarla iş birliği içerisinde çalışmalarını sürdüreceği belirtildi.
Raporda ayrıca sera plastiklerinin kontrol altına alınması, geri dönüşüm tesislerinin denetimlerinin artırılması, tek kullanımlık plastik kullanımının azaltılması ve mikroplastiklerin yoğunlaştığı bölgelerde erken uyarı sistemlerinin oluşturulması gibi öneriler yer aldı.
