Kış aylarının kapıya dayanmasıyla birlikte doğal gaz tüketiminde patlama beklenirken, enerji piyasalarından cüzdanları yakacak acı haber geldi. Boru Hatları ile Petrol Taşıma AŞ'nin (BOTAŞ) sermayesi 200 milyar liradan 350 milyar liraya kadar çıkarılırken, uzmanlar kış öncesi faturalara yansıyacak dev zam oranını açıkladı. Küresel piyasalarda tırmanan maliyetlerin iç piyasaya tam yansıtılmadığına dikkat çeken uzmanlar, yeni dönemde doğal gaz ve elektrik fiyatlarına en az yüzde 21 oranında zam yapılacağını duyurdu.
Türkiye; sanayiden konut ısınmasına kadar devasa bir alanda yıllık 55-60 milyar metreküp doğal gaz tüketiyor. İhtiyacının neredeyse tamamını ithal eden Türkiye; Rusya ve Azerbaycan’dan boru hatlarıyla, ABD, Cezayir, Fransa ve Rusya’dan ise LNG (sıvılaştırılmış doğal gaz) alarak çarkları döndürmeye çalışıyor.
KÜRESEL PİYASALAR YANIYOR: GAZ FİYATI REKOR KIRDI
Dünya genelinde yaşanan sıcak çatışmalar ve jeopolitik krizler, petrolün yanında doğal gaz fiyatlarını da rekor seviyelere fırlattı. Avrupa gaz borsasında metreküp fiyatının 1 dolar sınırını aşması, Türkiye'nin ithalat faturasını kabarttı. Sektördeki son durumu değerlendiren uzman görüşü, tehlikenin boyutunu şu sözlerle özetledi: "BOTAŞ'ın petrol ve gaz borsalarına endeksli kontratları, küresel fiyat artışlarından doğrudan etkileniyor. Petrol ve gaz fiyatlarının aynı anda patlaması, BOTAŞ’ın ortalama ithalat maliyetini uçurdu. Özellikle kışın bastırmasıyla konutlarda artacak tüketimi karşılamak için yapılacak acil LNG alımları, tedarik maliyetini zirveye taşıyacak."
BOTAŞ ZORUNLU OLARAK SERMAYE ARTTIRIMINDA BULUNDU
Maliyet yükünün altında ezilen ve kış sezonuna devasa zararla girmesi beklenen BOTAŞ, çareyi sermaye artırımında buldu. Şirketin sermayesi tek hamlede 200 milyar TL’den 350 milyar TL’ye fırlatıldı. Yapılan uzman görüşü analizlerinde, BOTAŞ'ın bu kritik hamlesi şöyle yorumlandı: "Artan ithalat maliyetleri iç piyasadaki faturalara aynı oranda yansıtılamadı. Sübvansiyonlar sebebiyle BOTAŞ'ın yılı ağır zararla kapatması kaçınılmaz hale geldi. Şirket, bütçedeki deliği kapatmak ve çarkları döndürebilmek için zorunlu olarak sermaye artışına gitti."
ZAM KARTLARI AÇILDI: EN AZ YÜZDE 21 ZAM GELİYOR!
Konutlarda kademeli tarife modeline geçilerek desteklerin azaltılmaya çalışıldığını belirten uzmanlar, buna rağmen dev maliyet artışının zamsız atlatılamayacağını vurguluyor. Uzman görüşüne göre, hükümetin yüzde 21’lik enflasyon hedefi doğrultusunda, yeni yılda doğal gaz ve elektrik tarifelerine en az bu oranda ve hatta üzerinde zam yapılması kesinleşti.
