DÜNYA

Güneş’te Tarihi Keşif: Mikroskobik Plazma Girdapları İlk Kez Görüntülendi

Bilim insanları, Güneş’in yüzeyinde daha önce yalnızca teorik olarak öngörülen mikroskobik plazma girdaplarını ilk kez doğrudan görüntüledi. Hawaii’de bulunan Daniel K. Inouye Güneş Teleskobu ile elde edilen görüntülerin, Güneş’in güçlü patlamalarının oluşumu ve dış atmosferinin neden milyonlarca derece sıcak olduğu konusunda önemli ipuçları sunduğu belirtildi.

Yaklaşık 20 kilometrelik girdaplar tespit edildi

Nature dergisinde yayımlanan araştırmada, bilim insanları bir Güneş lekesinin çevresindeki hareketli bölgeyi inceledi. Çalışmada yaklaşık 20 kilometre genişliğinde girdap benzeri yapılar tespit edildi.

Bilgisayar simülasyonlarıyla da desteklenen araştırmada, bu yapıların birbirlerinden yaklaşık 50 ila 65 kilometre uzaklıkta oluştuğu belirlendi.

Söz konusu oluşumların, farklı hızlarda hareket eden akışkan tabakalarının temasında ortaya çıkan Kelvin-Helmholtz kararsızlığı ile bağlantılı olduğu ifade edildi. Benzer fiziksel olayların Dünya’daki okyanus ve bulutlarda, ayrıca Jüpiter ve Satürn’ün atmosferlerinde de görüldüğü aktarıldı.

Güneş’in sıcaklığına ilişkin gizeme ışık tutabilir

Araştırmacılara göre küçük ölçekli bu girdaplar, Güneş’in manyetik alan çizgilerinin birbirine dolanmasına ve enerji birikmesine neden olabilir. Biriken enerjinin daha sonra Güneş patlamaları ve koronal kütle atımları sırasında açığa çıkabileceği değerlendiriliyor.

Araştırmanın başyazarı David Kuridze, bu girdapların enerjiyi daha küçük ölçeklere taşıyarak ısıya dönüştürebileceğini belirtti. Bu durumun, Güneş’in dış atmosferi olan koronanın yüzeyden milyonlarca derece daha sıcak olmasının nedenini açıklamaya yardımcı olabileceği ifade edildi.

Uzay hava tahminlerinde kullanılabilir

Güneş’te meydana gelen güçlü manyetik patlamalar Dünya’ya yöneldiğinde GPS sistemleri, uydular, iletişim altyapısı ve elektrik şebekeleri üzerinde etkili olabiliyor. Bilim insanları, yeni keşfin Güneş patlamalarının oluşum mekanizmasının daha iyi anlaşılmasına ve uzay hava olaylarının daha doğru tahmin edilmesine katkı sağlayabileceğini belirtiyor.

Dört metre çapındaki aynasıyla dünyanın en gelişmiş Güneş teleskoplarından biri olan Daniel K. Inouye Güneş Teleskobu’nun sağladığı yüksek çözünürlüklü görüntüler, Güneş’in yanı sıra benzer yıldızların enerji üretim süreçlerinin anlaşılmasına da katkı sunabilir.