Ryanair CEO’su Michael O’Leary, jet yakıtı fiyatlarının tehlikeli seviyeye çıktığını ve yaz boyunca bu tablonun sürmesi halinde bazı Avrupa havayollarının iflas edebileceğini açıkladı. O’Leary, özellikle yakıt hedge koruması zayıf olan şirketlerin sonbahara kadar ciddi finansal darboğaza girebileceğini söyledi. Her ne kadar Ryanair son açıklamasında Avrupa’daki doğrudan yakıt kıtlığı riskinin bir miktar azaldığını söylese de, rezervasyon davranışlarında yavaşlama ve operasyonel maliyet baskısı devam ediyor.
ASIL RİSK İSKANDİNAV CHARTER UÇUŞLARINDA
Antalya turizmi açısından kritik nokta şu:
İsveç, Norveç, Danimarka ve Finlandiya’dan Antalya’ya gelen turistlerin büyük bölümü düşük maliyetli havayolları, charter şirketleri ve paket tur operatörleriyle taşınıyor. Bu şirketler yakıt fiyat artışına karşı Ryanair kadar güçlü finansal korumaya sahip değil. Avrupa’da küçük ve orta ölçekli havayollarının rota azaltma ya da uçuş iptali riski taşıdığı belirtiliyor. Özellikle bölgesel havalimanlarından çıkan tatil seferleri ilk kesilen hatlar arasında olabilir.
Bu da şu anlama geliyor:
- Stockholm–Antalya
- Oslo–Antalya
- Kopenhag–Antalya
- Helsinki–Antalya
gibi sezonluk yoğun charter hatlarında koltuk arzı azalabilir.
UÇAK BİLETİ PAHALANIRSA TATİLCİ ROTA DEĞİŞTİRİR
Jet yakıtı fiyatı arttıkça havayolları bunu doğrudan bilet fiyatına ve tur paketine yansıtıyor. İskandinav turist son derece bütçe hesaplı hareket eden bir pazar. Paket tur fiyatlarında yüzde 10-20 bandında yaşanacak bir artış bile tatilcinin:
- seyahat süresini kısaltmasına,
- rezervasyonu ertelemesine,
- daha yakın destinasyonlara yönelmesine,
- İspanya, Yunanistan, Hırvatistan gibi alternatifleri seçmesine
neden olabilir. Nitekim Avrupa’da birçok havayolu yöneticisi şu anda yolcuların “bekle-gör” moduna geçtiğini ve yaz rezervasyonlarında temkin oluştuğunu söylüyor.
ALANYA BU TABLODAN EN ÇOK ETKİLENEBİLİR
Alanya, İskandinav turistin Antalya içinde en sadık geldiği merkezlerden biri. Mahmutlar, Kestel, Oba, Avsallar ve Konaklı hattında uzun yıllardır İsveçli, Norveçli ve Danimarkalı tatilci yoğunluğu bulunuyor.
Bu turist profili genellikle:
- erken rezervasyon charter uçuşu,
- orta gelir paket tur,
- uzun konaklama
modeliyle geliyor.
Yani uçuş maliyeti arttığında ilk etkilenen segment tam da Alanya’nın dayandığı Kuzey Avrupa pazarı oluyor. Tur operatörleri uçak maliyetini karşılayamazsa:
- sefer sayısını azaltır,
- sezonu kısaltır,
- fiyatı yükseltir.
Bu da Alanya otellerinde doluluk baskısı oluşturur.
ŞU AN TAM KRİZ YOK AMA KIRMIZI IŞIK YANDI
Şu aşamada Antalya’ya İskandinav uçuşlarının tamamen duracağı bir tablo yok. Ancak sektör uzmanları Temmuz-Ağustos’a kadar yakıt baskısı devam ederse özellikle zayıf havayolu şirketlerinde rota budamalarının kaçınılmaz olabileceğini söylüyor. Yani sorunun cevabı net: Evet, bu havacılık krizi İskandinav ülkelerinden Antalya ve özellikle Alanya’ya turist gelişini ciddi biçimde etkileyebilir.
Etki ilk olarak uçak bilet fiyatında, sonra charter koltuk sayısında, ardından da otel doluluklarında hissedilir. Antalya turizmi şu anda denizin değil, gökyüzündeki yakıt krizinin sonucunu bekliyor.
