İstanbul’un Maltepe ilçesinde 7 katlı bir binanın ilk üç katının çökmesi, yapı güvenliğini yeniden gündeme taşıdı. Olayın ardından vatandaşlar, oturdukları binaların risk durumunu öğrenmek için e-Devlet üzerinden tapu kayıtlarını kontrol etmeye yöneldi.
E-DEVLET’TE RİSKLİ YAPI SORGULAMASI
Ev sahipleri, e-Devlet üzerinden Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğünün “Tapu Bilgileri Sorgulama” hizmetine girerek taşınmazlarına ait kayıtları inceleyebiliyor.Tapu bilgilerinde yer alan şerh ve beyan kayıtları arasında, daha önce resmi inceleme sonucunda riskli yapı kararı verilmişse buna ilişkin kayıt bulunabiliyor. Böylece vatandaşlar taşınmazları hakkında daha önce resmi bir risk tespiti yapılıp yapılmadığını kontrol edebiliyor.
ŞERH BULUNMAMASI GÜVENLİK GARANTİSİ DEĞİL
Tapu kaydında “riskli yapı” şerhinin bulunmaması, yapının depreme dayanıklı olduğu anlamına gelmiyor. Binanın daha önce risk tespitine tabi tutulmamış olması veya yapılan bir incelemenin henüz tapu kayıtlarına yansımamış olması mümkün olabiliyor.Bu nedenle e-Devlet sorgulaması, binanın mevcut dayanıklılığını kesin olarak ortaya koyan teknik bir inceleme niteliği taşımıyor.
KİRACILAR DA BİLGİ TALEP EDEBİLİYOR
Tapu bilgilerinin sorgulanması taşınmaz sahibi üzerinden yapılabildiği için kiracılar, oturdukları binaya ilişkin risk durumunu ev sahibinden öğrenebiliyor. Kiracılar, binada riskli yapı kaydı bulunup bulunmadığına ilişkin belgeleri ve bilgileri mülk sahibinden talep edebiliyor.
BİNASINDAN ŞÜPHELENENLER NE YAPMALI?
Oturduğu binanın güvenliğinden şüphe duyan vatandaşların teknik inceleme yaptırması gerekiyor. Bunun için riskli yapı tespiti konusunda yetkilendirilmiş kurum ve kuruluşlara başvurulabiliyor.Yetkili kuruluşlar tarafından yapılan incelemelerde binanın mevcut durumu, taşıyıcı sistemi ve kullanılan yapı malzemeleri değerlendirilebiliyor. Gerekli görülmesi halinde betonarme elemanlardan numune alınarak laboratuvar incelemeleri gerçekleştirilebiliyor.
KAROT TESTİ YAPININ BETONUNU İNCELİYOR
Binaların değerlendirilmesinde kullanılan yöntemlerden biri de karot testi. İşlem sırasında betonarme yapı elemanlarından alınan numuneler laboratuvar ortamında incelenerek betonun özellikleri belirleniyor.Ancak yalnızca beton numunesinin incelenmesi, tek başına binanın bütün yapısal güvenliği hakkında kesin sonuç vermiyor. Ayrıntılı değerlendirmelerde yapının farklı bölümleri ve taşıyıcı sistemi de teknik olarak inceleniyor.
RİSK TESPİTİ İÇİN TEK BİR MALİKİN BAŞVURUSU YETERLİ
Resmi riskli yapı tespitinin maliyeti kat maliklerine ait oluyor. Risk tespit sürecinin başlatılması için tüm kat maliklerinin birlikte başvurması gerekmiyor; maliklerden birinin başvurusu ile süreç başlatılabiliyor.Yapılan teknik incelemenin ardından hazırlanan rapor doğrultusunda binanın riskli yapı kapsamında değerlendirilip değerlendirilmeyeceği belirleniyor.
ÖNCE BİNA PROJESİ İNCELENMELİ
Uzmanlar, binasının güvenliğinden endişe eden vatandaşların öncelikle ilgili belediyeden yapının mevcut projesini temin etmesini öneriyor. Proje, teknik inceleme sırasında binanın tasarım özelliklerinin ve taşıyıcı sisteminin değerlendirilmesine yardımcı oluyor.
KAROT İŞLEMİ NASIL UYGULANIYOR?
Karot alınmasının binaya zarar verip vermeyeceği de vatandaşların merak ettiği konular arasında bulunuyor. Usulüne uygun ve uzman kişiler tarafından gerçekleştirilen numune alma işleminden sonra oluşan boşluklar uygun malzemelerle doldurulabiliyor.Binanın güvenliği konusunda kesin bir değerlendirme yapılabilmesi için yalnızca e-Devlet’teki tapu kaydına veya tek bir teste dayanılmaması, yapının yetkili uzmanlar tarafından kapsamlı şekilde incelenmesi gerekiyor.
