Orta Çağ'da birçok büyük ordu günde ortalama 30 kilometre ilerleyebilirken, Moğol birlikleri uygun koşullarda tek gecede 100 kilometreye yaklaşan mesafeler kat edebiliyordu.
Bu olağanüstü hareket kabiliyeti, büyük ölçüde hafif ve taşınabilir beslenme sisteminden kaynaklanıyordu.
BORTS: ORTA ÇAĞ'IN KURU ERZAĞI
Moğol ordusunun temel besinlerinden biri borts adı verilen kurutulmuş etti.
At veya keçi eti ince şeritler halinde kesilip rüzgârda haftalarca kurutuluyor, daha sonra gerektiğinde sıcak suyla karıştırılarak kısa sürede besleyici bir çorba hazırlanabiliyordu.
Bu yöntem sayesinde et uzun süre bozulmadan saklanabiliyor ve askerler ağır ikmal arabalarına ihtiyaç duymuyordu.
AIRAG: HEM İÇECEK HEM ENERJİ KAYNAĞI
Seferlerin vazgeçilmez içeceği ise airag olarak bilinen fermente kısrak sütüydü.
Düşük oranda alkol içeren airag, hem sıvı ihtiyacını karşılıyor hem de enerji ve probiyotik desteği sağlıyordu. Dönemin Avrupalı seyyahları da Moğolların bu içeceği günlük yaşamlarının ayrılmaz bir parçası olarak tükettiğini kayıt altına aldı.
QURUT HAFTALARCA BOZULMUYORDU
Ordunun üçüncü temel gıdası ise kurutulmuş peynir loru anlamına gelen qurut idi. Güneşte kurutularak taş sertliğine ulaşan bu süt ürünü, haftalarca bozulmadan taşınabiliyor, ihtiyaç halinde su veya çorba içinde yumuşatılarak tüketiliyordu.
ATEŞ YAKMADAN GÜNLERCE İLERLİYORLARDI
Moğol ordusunun en büyük avantajlarından biri, yiyeceklerini pişirmek zorunda olmamasıydı.
Bu sayede duman çıkarmadan, ateş yakmadan ve konumlarını belli etmeden günlerce ilerleyebiliyorlardı. Ağır ikmal hatlarına bağımlı olmayan bu sistem, Moğol ordularına savaş meydanlarında büyük hareket üstünlüğü kazandırdı.
Tarihçiler, Moğolların askeri başarısında disiplin, atlı birlikler ve istihbarat kadar, çağının çok ilerisindeki bu pratik beslenme sisteminin de önemli rol oynadığı görüşünde