Anayasa Mahkemesi (AYM), kamuoyunda uzun yıllardır tartışma konusu olan yoksulluk nafakasına ilişkin kritik bir karara imza attı. Türk Medeni Kanunu’nun 175’inci maddesinde yer alan ve nafakanın süresiz talep edilmesine imkan tanıyan “süresiz olarak” ibaresi Anayasa’ya aykırı bulunarak iptal edildi. Resmi Gazete’de yayımlanan tarihi kararın ardından gözler Türkiye Büyük Millet Meclisi’ne (TBMM) çevrildi.
KARAR 30 HAZİRAN 2027’DE YÜRÜRLÜĞE GİRECEK
Anayasa Mahkemesi, iptal kararının hemen yürürlüğe girmesinin doğurabileceği hukuki boşlukların önüne geçmek amacıyla 9 aylık bir geçiş süresi tanıdı. Bu kapsamda iptal hükmü 30 Haziran 2027 tarihinde yürürlüğe girecek. Yüksek Mahkeme’nin belirlediği bu süre zarfında TBMM’nin yoksulluk nafakasının süre sınırları ve uygulanma şartlarına ilişkin yeni bir yasal düzenlemeyi hayata geçirmesi bekleniyor.
YOKSULLUK NAFAKASI TAMAMEN KALKMIYOR
Alınan karar, boşanma sonrası ödenen yoksulluk nafakasının tamamen ortadan kaldırıldığı anlamına gelmiyor. AYM, yalnızca kanundaki “süresiz olarak” ibaresini iptal ederek, nafaka süresinin her boşanma davasındaki özel koşullara göre belirlenmesinin önünü açtı. Mahkeme ayrıca, hangi istisnai hallerde ömür boyu nafaka ödenmesine karar verilebileceğinin kanunda açık ve net ifadelerle sınırlandırılması gerektiğine dikkat çekti.
YOKSULLUK NAFAKASI VE MEVCUT ŞARTLAR
Türk Medeni Kanunu’nun 175. maddesi uyarınca yoksulluk nafakası; boşanma yüzünden ekonomik güçlüğe düşecek olan tarafa, kusuru diğer taraftan daha ağır olmamak kaydıyla ödenen bir meblağ olarak tanımlanıyor. Miktar belirlenirken nafaka yükümlüsünün mali gücü esas alınırken, ödeme yapacak kişinin kusurlu olup olmaması şartı aranmıyor.
NAFAKA HANGİ HALLERDE KESİLİYOR?
Mevcut yasal çerçevede yoksulluk nafakası; alacaklı tarafın yeniden evlenmesi veya taraflardan birinin vefatı halinde kendiliğinden sona eriyor. Bunun yanı sıra nafaka alan kişinin evlilik dışı fiili birliktelik yaşaması, yoksulluk durumunun ortadan kalkması veya haysiyetsiz bir yaşam sürmesi durumlarında ise mahkeme kararıyla iptal edilebiliyor. Bu koşullar gerçekleşmediği takdirde yükümlülük ömür boyu sürüyordu.
SÜRESİZ NAFAKANIN 38 YILLIK GEÇMİŞİ
Türkiye’de yoksulluk nafakası Medeni Kanun’un ilk yıllarında en fazla 1 yıl süreyle sınırlıydı. Ancak bu kural 1988 yılında çıkarılan 3444 sayılı Kanun ile değiştirilerek süresiz hale getirildi. 2001 yılında kabul edilen 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu’nda da aynen korunan 38 yıllık "süresiz nafaka" uygulaması, AYM’nin bu kararıyla birlikte sona ererken yeni dönemin parametrelerini TBMM’nin yapacağı düzenleme belirleyecek.
