TBMM Genel Kurulu'nda görüşmeleri süren kanun teklifine göre, hazırlık, ön lisans, lisans ve lisansüstü programlarda çeşitli nedenlerle öğrenciliği sona eren kişiler yeniden öğrenim hakkı elde edebilecek.
Kanunun yürürlüğe girmesi halinde öğrencilerin dört ay içerisinde üniversitelerine başvurması gerekecek. Askerlik görevini yapanlar ise terhis tarihinden itibaren iki ay içinde başvuru yapabilecek. Başvurusu kabul edilen öğrencilerin 2026-2027 eğitim öğretim yılında eğitimlerine devam etmesi öngörülüyor.
KİMLER YARARLANABİLECEK?
Düzenleme; ekonomik, sağlık, ailevi nedenler, deprem, pandemi ve benzeri gerekçelerle eğitimini yarıda bırakmak zorunda kalan öğrencileri kapsıyor.
Ayrıca teorik derslerini tamamladığı halde uygulamalı eğitim veya intörnlük sürecini tamamlayamadığı için mezun olamayan öğrenciler de eksik yükümlülüklerini tamamlayarak diploma alma hakkı elde edebilecek.
Buna karşılık, terör suçlarından hüküm giyenler, belirli ağır suçlardan mahkûm olanlar, sahte belgeyle kayıt yaptırdığı tespit edilenler ile terör örgütleriyle iltisakı veya irtibatı nedeniyle üniversiteyle ilişiği kesilenler düzenlemeden yararlanamayacak.
KOMİSYONDA KAPSAM GENİŞLETİLDİ
Teklif, TBMM Milli Eğitim Komisyonu'ndaki görüşmeler sırasında değişikliğe uğradı. İlk düzenlemede, daha önce öğrenci affından yararlanmasına rağmen eğitimini tamamlayamayanların kapsam dışında bırakılması öngörülüyordu.
CHP'nin önergesinin kabul edilmesiyle bu hüküm değiştirildi ve daha önce af hakkından yararlanan öğrencilerin de yeniden başvuru yapabilmesinin önü açıldı.
AKADEMİK ETİK VE ÖĞRETİM ÜYELERİNE YÖNELİK DÜZENLEMELER
Teklif yalnızca öğrenci affını değil, yükseköğretim sistemine ilişkin birçok düzenlemeyi de içeriyor.
Buna göre, akademik yükselmelerde başkasına hazırlatılmış tez veya bilimsel çalışmaları kullananlar ile bu hizmeti sunan veya aracılık eden kişiler hakkında meslekten çıkarma dahil ağır disiplin yaptırımları uygulanabilecek.
Ayrıca üniversitenin uygun görmesi ve Yükseköğretim Kurulunun (YÖK) onayıyla öğretim üyelerinin 75 yaşına kadar ikişer yıllık sözleşmelerle görev yapabilmesine imkân tanınacak. Öğretim elemanlarının ilk atama ve yeniden atama süreçlerinde güvenlik soruşturması ile arşiv araştırması da zorunlu hale getirilecek.
DESTEKLER VE ELEŞTİRİLER
İktidar kanadı, düzenlemenin eğitim hakkını güçlendireceğini ve çeşitli nedenlerle eğitimini tamamlayamayan öğrencilere ikinci bir fırsat sunacağını savunuyor.
Muhalefet ise öğrenci affını ilkesel olarak desteklemekle birlikte, teklifin hazırlanış süreci ve bazı maddelerini eleştiriyor. Muhalefet milletvekilleri, öğrencilerin eğitimlerini yarıda bırakmasına neden olan ekonomik ve sosyal sorunlara kalıcı çözümler üretilmesi gerektiğini ifade ederken, güvenlik soruşturmasına ilişkin düzenlemenin akademik özgürlük tartışmalarını beraberinde getirdiğini belirtiyor.
SÜREÇ NASIL DEVAM EDECEK?
Teklifin TBMM Genel Kurulu'ndaki görüşmeleri sürüyor. Kalan maddelerin de kabul edilmesinin ardından teklif Cumhurbaşkanı'nın onayına sunulacak. Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girmesi halinde başvuru süreci başlayacak ve öğrenciler dört ay içerisinde üniversitelerine müracaat ederek yeniden kayıt yaptırabilecek.
