Avrupa'nın birçok ülkesinde sağlık hizmetlerine erişimde yaşanan gecikmeler, milyonlarca hastayı doğrudan etkiliyor. Uzman muayenelerinden cerrahi operasyonlara kadar birçok alanda bekleme listeleri her geçen yıl uzarken, bazı hastalar tedaviye ulaşabilmek için aylar hatta yıllar boyunca sıra bekliyor.

SAĞLIKTA BEKLEME KRİZİ DERİNLEŞİYOR

Uzmanlar, uzun bekleme sürelerinin hastaların yaşam kalitesini düşürdüğünü ve bazı sağlık sorunlarının ilerlemesine neden olabildiğini belirtiyor.

SLOVENYA’DA KALÇA PROTEZİ İÇİN 667 GÜN BEKLEME

Euronews Health tarafından derlenen verilere göre, Avrupa’daki en dikkat çekici örneklerden biri Slovenya’da yaşanıyor. Ülkede kalça protezi ameliyatı olmak isteyen hastalar ortalama 667 gün beklemek zorunda kalıyor. Yaklaşık iki yıla yaklaşan bu süre, Avrupa genelindeki en uzun bekleme dönemlerinden biri olarak dikkat çekiyor.

BİRLEŞİK KRALLIK’TA DA DURUM ENDİŞE VERİCİ

Bekleme sürelerinin uzunluğu yalnızca Slovenya ile sınırlı değil. Birleşik Krallık'ta da sağlık sistemindeki yoğunluk önemli bir sorun olarak öne çıkıyor. Verilere göre, uzman doktora yönlendirilen her 10 hastadan birinden fazlası randevu alabilmek için bir yıldan uzun süre bekliyor. Bu durum, özellikle kronik hastalıkları bulunan kişiler açısından ciddi riskler oluşturuyor.

HASTALAR TEDAVİYE ULAŞMAKTA ZORLANIYOR

Uzayan bekleme listeleri nedeniyle birçok hasta günlük yaşamını etkileyen sağlık sorunlarıyla uzun süre mücadele etmek zorunda kalıyor. Sağlık uzmanları, nüfusun yaşlanması, artan hasta sayısı ve sağlık personeli eksikliğinin bekleme sürelerini artıran temel nedenler arasında yer aldığını belirtiyor.

Avrupa genelinde sağlık sistemlerinin üzerindeki baskının azaltılması ve hastaların tedaviye daha hızlı erişebilmesi için yeni düzenlemelerin gündemde olduğu ifade ediliyor.

Son yıllarda özellikle Ozempic, Wegovy ve Mounjaro gibi GLP-1 temelli ilaçlar dünya genelinde büyük ilgi gördü.

KANSER ARAŞTIRMALARINDA YENİ DÖNEM

Araştırmacılar, obezitenin başta meme, kolon, pankreas ve karaciğer kanseri olmak üzere birçok kanser türü için önemli bir risk faktörü olduğuna dikkat çekiyor. GLP-1 ilaçlarının kilo kaybını desteklemesi, insülin direncini azaltması ve bazı iltihaplanma süreçlerini baskılaması nedeniyle kanser riskini dolaylı olarak düşürebileceği değerlendiriliyor.

İLAÇ ŞİRKETLERİNİN GÖZÜ ONKOLOJİDE

Küresel ilaç şirketleri, milyarlarca dolarlık pazara dönüşen GLP-1 tedavilerinin onkoloji alanındaki potansiyelini araştırmak için yeni klinik çalışmalar başlatıyor. Uzmanlar, bu ilaçların doğrudan kanser tedavisi olarak değil, kanser oluşumunu önleme veya mevcut tedavileri destekleme amacıyla kullanılabileceğini belirtiyor.

HENÜZ KESİN SONUÇ YOK

Bilim dünyası umut verici sonuçlara rağmen temkinli yaklaşılması gerektiğini vurguluyor. Araştırmacılara göre GLP-1 ilaçlarının kanser üzerindeki etkilerinin netleşmesi için uzun süreli ve geniş kapsamlı klinik çalışmalara ihtiyaç bulunuyor.

SAĞLIK SEKTÖRÜNÜN YENİ GÜNDEMİ

Analistler, olumlu sonuçların doğrulanması halinde GLP-1 ilaçlarının yalnızca diyabet ve obezite değil, onkoloji alanında da milyarlarca dolarlık yeni bir pazar oluşturabileceğini belirtiyor. Bu nedenle GLP-1 tedavileri, ilaç sektörünün önümüzdeki yıllardaki en önemli araştırma başlıklarından biri olarak görülüyor.

Alanya, sadece tatil için değil sağlık hizmetleri için de tercih edilen uluslararası destinasyonlar arasında yer alıyor.

ALANYA'DA İKİ TÜR SAĞLIK TURİZMİ BULUNUYOR

Sağlık turizmi uzmanları, sektörü iki başlık altında değerlendiriyor.

Birincisi, doğrudan tedavi amacıyla ülkeye gelen hastaları kapsayan klasik sağlık turizmi.

İkincisi ise tatil sırasında sağlık hizmetlerinden yararlanan turistleri kapsayan “turistin sağlığı” hizmetleri.

Alanya’da bugün en yoğun hareketliliğin turistin sağlığı alanında yaşandığı belirtiliyor.

AVRUPALILAR DİŞ TEDAVİSİ İÇİN ALANYA'YI TERCİH EDİYOR

Başta Avrupa ülkelerinden gelen turistler olmak üzere birçok yabancı ziyaretçi, kendi ülkelerinde yüksek maliyetlerle yapılan diş tedavilerini Alanya’da daha uygun fiyatlarla yaptırabiliyor.

İmplant, zirkonyum kaplama, estetik diş uygulamaları ve ağız-diş sağlığı tedavileri hem kısa sürede tamamlanıyor hem de uluslararası standartlarda hizmet sunuluyor.

ÖLÜ SEZONDA ALANYA'NIN CAN SUYU OLUYOR

Sektör temsilcileri, sağlık turizminin özellikle turizmin en durgun olduğu sonbahar ve kış aylarında Alanya ekonomisine önemli katkı sağladığını vurguluyor. Yaz sezonunda otelleri dolduran deniz-kum-güneş turizminin aksine, sağlık için gelen turistler yılın 12 ayı boyunca kente hareketlilik kazandırıyor. Bu nedenle sağlık turizmi, Alanya'nın "ölü sezon" olarak adlandırılan dönemlerinde adeta ekonominin can suyu olarak görülüyor.

TATİL VE TEDAVİ BİR ARADA

Sağlık turistleri tedavi süreçlerinde Alanya'nın plajlarından, otellerinden, restoranlarından ve alışveriş merkezlerinden de faydalanıyor. Bu durum sağlık sektörünün yanı sıra konaklama, ulaşım ve hizmet sektörlerine de önemli ekonomik katkı sağlıyor.

GELECEĞİN TURİZM MODELİ

Uzmanlar, sağlık turizminin kişi başına bıraktığı gelirin klasik tatil turizmine göre çok daha yüksek olduğuna dikkat çekiyor. Özellikle diş tedavileri alanında yakaladığı başarıyla Alanya'nın önümüzdeki yıllarda Akdeniz'in en önemli sağlık turizmi merkezlerinden biri haline gelmesi bekleniyor.

“HACILARIN SAĞLIK DURUMU İSTİKRARLI”

Yetkililer, Hac ibadetini yerine getiren hacıların sağlık durumunun yakından takip edildiğini ifade etti.

Açıklamada:

“Hacıların sağlık durumu istikrarlı ve herhangi bir sağlık tehdidine rastlanmadı.”

ifadelerine yer verildi.

SAĞLIK EKİPLERİ GÖREV BAŞINDA

Hac süresince özellikle sıcak hava koşulları nedeniyle sağlık ekiplerinin yoğun önlem aldığı belirtilirken;

• acil müdahale ekipleri,
• sahra hastaneleri,
• mobil sağlık birimleri

gibi hizmetlerin aktif şekilde çalıştığı aktarıldı.

MİLYONLARCA HACI KUTSAL TOPRAKLARDA

Dünyanın farklı ülkelerinden gelen milyonlarca Müslüman, Mekke ve çevresindeki kutsal bölgelerde hac ibadetini sürdürüyor. Yetkililer, organizasyon boyunca sağlık ve güvenlik tedbirlerinin en üst seviyede uygulanmaya devam edeceğini bildirdi.

Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından yapılan açıklamada, son dönemde kamuoyunda yer alan yapay et iddialarına açıklık getirildi. Bakanlık açıklamasında, Türkiye’de bu alanda yürütülen faaliyetlere ilişkin net bir ifade kullanıldı.

“ÜRETİMİ VE TÜKETİMİ SÖZ KONUSU DEĞİL”

Açıklamada şu ifadeye yer verildi:

“Türkiye sınırları içinde yapay et üretimi ve tüketimi söz konusu değildir ve olmayacaktır.”

Bakanlık, kamuoyunda dolaşıma giren bazı iddiaların gerçeği yansıtmadığını belirtti.

GIDA GÜVENLİĞİ VURGUSU

Açıklamada, Türkiye’de gıda üretimi ve tüketimine ilişkin süreçlerin ilgili mevzuat ve denetim mekanizmaları çerçevesinde yürütüldüğü vurgulandı. Yetkililer, vatandaşların bilgi kirliliğine karşı resmi açıklamaları esas almaları gerektiğini ifade etti.

RESMİ KAYNAKLARIN TAKİP EDİLMESİ İSTENDİ

Tarım ve Orman Bakanlığı, kamuoyunun yanlış veya doğrulanmamış bilgiler yerine resmi kurumların duyurularını takip etmesinin önemine dikkat çekti.

Haluk Levent, Kültür Yolu Festivali kapsamında Eskişehir’de gerçekleştirdiği konserin ardından sağlık sorunu yaşadı. Edinilen bilgilere göre konser sonrası Ankara’ya doğru yola çıkan sanatçı, seyahat sırasında fenalaştı.

TEDAVİ ALTINA ALINDI

Rahatsızlanmasının ardından Haluk Levent, Gazi Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi’ne kaldırılarak tedavi altına alındı. Sanatçının sağlık durumunun hastanede yapılacak kontrollerin ardından netlik kazanacağı öğrenildi.

RESMİ AÇIKLAMA BEKLENİYOR

Sanatçının sağlık durumuna ilişkin henüz resmi ve detaylı bir açıklama yapılmazken, gelişmelerin yakından takip edildiği bildirildi. Yeni bilgiler geldikçe kamuoyuyla paylaşılması bekleniyor.

Dünya genelinde dikkatle takip edilen gelişmede, gemide görülen hantavirüs vakalarının ardından sağlık ekiplerinin limanda önlem aldığı bildirildi.

SAĞLIK EKİPLERİ HAREKETE GEÇTİ

Yetkililer, geminin limana ulaşmasının ardından sağlık kontrollerinin başlatıldığını ve gerekli incelemelerin sürdüğünü açıkladı. Hantavirüs şüphesi nedeniyle daha önce gündeme gelen gemide bazı yolcuların sağlık durumlarının yakından takip edildiği öğrenildi.

DSÖ VAKALARI TAKİP EDİYOR

Dünya Sağlık Örgütü, daha önce yaptığı açıklamada hantavirüsü küresel nüfus için düşük riskli olarak değerlendirmiş ancak vakaları yakın takibe aldığını duyurmuştu. Uzmanlar, virüsün genellikle kemirgenlerle temas sonucu bulaştığını belirtirken, gemideki vakaların kaynağına ilişkin araştırmaların sürdüğü ifade edildi.

TÜRKİYE’DEN DE AÇIKLAMA GELMİŞTİ

Öte yandan Sağlık Bakanlığı, hantavirüsle ilgili yaptığı açıklamada Türkiye’de şu ana kadar herhangi bir vakaya rastlanmadığını duyurmuştu. Yetkililer, vatandaşların yalnızca resmi makamlar tarafından yapılan açıklamalara itibar etmeleri gerektiği konusunda uyarıda bulunmuştu.

Sağlık Bakanlığı tarafından yapılan açıklamada, kamuoyunda gündem olan hantavirüsle ilgili gelişmelerin yakından takip edildiği belirtildi. Açıklamada, “Ülkemizde henüz hantavirüs vakası tespit edilmemiştir” ifadelerine yer verildi. Yetkililer, virüsle ilgili uluslararası sağlık otoriteleriyle koordinasyon halinde hareket edildiğini ve gerekli takip süreçlerinin sürdürüldüğünü kaydetti.

RESMİ AÇIKLAMALARA DİKKAT ÇEKİLDİ

Bakanlık açıklamasında, özellikle sosyal medya ve doğrulanmamış kaynaklarda yer alan bilgilere karşı vatandaşların dikkatli olması gerektiği vurgulandı. Açıklamada, sağlıkla ilgili gelişmelerde yalnızca resmi kurumlar tarafından yapılan duyuruların dikkate alınması çağrısında bulunuldu. Öte yandan hantavirüsün gündeme gelmesine neden olan olayda, içinde Türk yolcuların da bulunduğu MV Hondius adlı gemide 3 kişinin hayatını kaybettiği bildirilmişti.

DSÖ SÜRECİ YAKINDAN İZLİYOR

Dünya Sağlık Örgütü’nün de hantavirüsle ilgili gelişmeleri yakından takip ettiği belirtilirken, virüsün küresel risk seviyesinin şu aşamada düşük olarak değerlendirildiği aktarılmıştı. Uzmanlar, hantavirüsün genellikle kemirgenlerle temas sonucu bulaştığını ve hijyen kurallarına dikkat edilmesinin önem taşıdığını ifade ediyor.

Dünya Sağlık Örgütü Genel Direktörü Tedros Adhanom Ghebreyesus, Atlantik Okyanusu’nda seyir halindeki bir yolcu gemisinde tespit edilen hantavirüs vakalarına ilişkin açıklamalarda bulundu. Ghebreyesus, gemide bildirilen 8 vakadan 5’inin laboratuvar testleriyle hantavirüsü olarak doğrulandığını belirtti. Açıklamada, vakalar nedeniyle 3 kişinin hayatını kaybettiği ifade edilirken, DSÖ’nün olası yayılım riskine karşı uluslararası sağlık alarm mekanizmasını devreye aldığı bildirildi. Türkiye’nin de aralarında bulunduğu 12 ülkenin gelişmeler hakkında resmi olarak bilgilendirildiği kaydedildi.

YOLCU GEMİSİNDE SAĞLIK ALARMI

Uluslararası sağlık otoriteleri, vakaların görüldüğü yolcu gemisinde bazı yolcularda yüksek ateş, solunum sıkıntısı ve ağır enfeksiyon belirtileri tespit edildiğini açıkladı. Gemide izolasyon önlemlerinin artırıldığı ve temaslı yolcuların sağlık gözetimine alındığı bildirildi. DSÖ yetkilileri, şu aşamada küresel ölçekte yüksek risk değerlendirmesi yapılmadığını ancak virüsün dikkatle izlendiğini ifade etti. Virüs örnekleri üzerinde genom dizileme çalışmalarının sürdüğü aktarıldı.

TÜRKİYE DE BİLGİLENDİRİLEN ÜLKELER ARASINDA

Sağlık kaynakları, Türkiye’nin de uluslararası erken uyarı sistemi kapsamında bilgilendirilen ülkeler arasında yer aldığını belirtti. Yetkililerin olası risklere karşı sağlık altyapısı ve sınır sağlık önlemlerini gözden geçirdiği öğrenildi. Uzmanlar, hantavirüsünün genellikle kemirgenlerle temas sonucu bulaştığını, insandan insana bulaşın ise oldukça sınırlı görüldüğünü ifade ediyor.

DSÖ: PANİĞE GEREK YOK

DSÖ Genel Direktörü Ghebreyesus, mevcut veriler ışığında küresel çapta paniğe neden olacak bir durum bulunmadığını ancak ülkelerin hazırlıklı olması gerektiğini söyledi. Öte yandan sağlık uzmanları, vatandaşların resmi sağlık kurumlarının açıklamalarını takip etmeleri, doğrulanmamış bilgi ve söylentilere itibar etmemeleri çağrısında bulundu.

Dünya Sağlık Örgütü tarafından yapılan açıklamada, son günlerde uluslararası kamuoyunda tartışma yaratan hantavirüsü vakalarına ilişkin incelemelerin sürdüğü bildirildi. Arjantin çıkışlı ve Afrika rotasında seyreden bir yolcu gemisinde görülen vakalar sonrası DSÖ’nün küresel izleme mekanizmalarını devreye aldığı belirtildi. Açıklamada, mevcut veriler doğrultusunda hantavirüsünün genel nüfus için “düşük risk” oluşturduğu değerlendirilirken, virüsün yayılım özellikleri ve mutasyon ihtimallerinin genom dizileme çalışmalarıyla analiz edildiği kaydedildi. DSÖ yetkilileri, salgın düzeyinde bir risk görülmediğini ancak gelişmelerin dikkatle takip edildiğini ifade etti.

VAKALAR YOLCU GEMİSİNDE ORTAYA ÇIKTI

Uluslararası sağlık kaynaklarına göre, Arjantin’den hareket eden yolcu gemisinde bazı yolcularda yüksek ateş, solunum sıkıntısı ve grip benzeri semptomların görülmesi üzerine sağlık alarmı verildi. Yapılan incelemelerde vakaların hantavirüsü ile bağlantılı olabileceği değerlendirilirken, temaslı kişilerin sağlık gözetimine alındığı aktarıldı. DSÖ, virüsün kaynağına ilişkin epidemiyolojik incelemelerin devam ettiğini, özellikle kemirgen teması ihtimali üzerinde durulduğunu bildirdi. Uzmanlar, hantavirüsünün genellikle fare ve kemirgen dışkısı, idrarı veya salyasıyla temas sonucu bulaştığını belirtiyor.

GENOM DİZİLEME ÇALIŞMALARI SÜRÜYOR

DSÖ açıklamasında, tespit edilen örnekler üzerinde genom dizileme çalışmalarının sürdüğü ve virüsün mevcut türleriyle benzerlik düzeyinin incelendiği ifade edildi. Bu çalışmaların olası mutasyonların ve bulaş riskinin değerlendirilmesi açısından kritik önem taşıdığı kaydedildi. Öte yandan sağlık otoriteleri, şu aşamada uluslararası seyahat kısıtlaması veya ek sınır tedbiri önerilmediğini bildirdi. Yetkililer, belirtiler gösteren kişilerin sağlık kuruluşlarına başvurması ve hijyen kurallarına dikkat edilmesi çağrısında bulundu.

TEŞHİS HİZMETLERİ DURMA NOKTASINA GELDİ

Gazze Sağlık Bakanlığı kaynakları, laboratuvar cihazlarının çalışabilmesi için gerekli kitler, reaktifler, numune tüpleri ve steril malzemelerin hızla tükendiğini bildirdi. Birçok hastanede bazı testlerin tamamen durdurulduğu, kalan merkezlerde ise sınırlı kapasiteyle hizmet verildiği kaydedildi. Yetkililer, bulaşıcı hastalıkların yayılma riskinin arttığı bölgede laboratuvar hizmetlerindeki aksamanın halk sağlığı açısından yeni krizleri beraberinde getirebileceği uyarısında bulundu. Özellikle çocuklar, kronik hastalar ve yaralı siviller için tanı sürecindeki gecikmenin hayati risk oluşturduğu ifade edildi.

SAĞLIK SİSTEMİ ÇÖKME SINIRINDA

Gazze’de halihazırda çok sayıda hastanenin ya kısmi hizmet verdiği ya da tamamen devre dışı kaldığı belirtilirken, laboratuvarlardaki malzeme krizinin sağlık sistemindeki çöküşü daha da derinleştirdiği vurgulandı. Öte yandan uluslararası yardım kuruluşları, bölgeye kesintisiz tıbbi yardım koridoru açılması çağrısını yineledi. Açıklamada, laboratuvar hizmetlerinin sürdürülebilmesi için acil tıbbi sarf malzeme sevkiyatına ihtiyaç duyulduğu, aksi halde birçok hastalığın teşhis edilemeden ilerleyeceği ve ölüm oranlarının artabileceği kaydedildi.

Son dönemde özellikle iştah baskılayıcı ve mide boşalmasını yavaşlatıcı etkileriyle öne çıkan diyabet ilaçları, yalnızca şeker hastaları tarafından değil kilo vermek isteyen sağlıklı bireyler tarafından da yoğun şekilde tercih edilmeye başlandı. Kısa sürede ciddi kilo kaybı sağlaması, bu ilaçları adeta “mucize zayıflama formülü” haline getirdi. Ancak uzmanlar, bu ilacın yalnızca kilo verdirici yönüne odaklanmanın büyük sağlık riskleri doğurabileceği uyarısında bulunuyor.

KİLO VERDİRİYOR AMA MASUM DEĞİL

Endokrinoloji uzmanları, tip 2 diyabet için geliştirilen bu ilaçların kan şekeri düzenleme mekanizması üzerinden çalıştığını, iştahı azaltarak ve tokluk hissini uzatarak hızlı kilo kaybı sağladığını belirtiyor. Fakat bu süreçte mide bulantısı, kusma, bağırsak problemleri, kas kaybı, halsizlik, safra kesesi sorunları ve bazı hormonal dengesizliklerin görülebildiği ifade ediliyor. Uzmanlara göre özellikle doktor kontrolü olmadan kullanılan zayıflama iğneleri, metabolizmayı zorlayarak ilerleyen süreçte daha ciddi sağlık sorunlarına neden olabiliyor.

SOSYAL MEDYA ETKİSİYLE PATLAMA YAŞADI

Ünlü isimlerin kısa sürede verdiği kilolar ve sosyal medyada yayılan “zayıflama iğnesi” videoları, bu ilaçlara olan ilgiyi katladı. Eczanelerde talep patlaması yaşanırken, birçok kişi diyabet hastası olmamasına rağmen yalnızca estetik kaygıyla bu ürünlere yöneliyor. Sağlık çevreleri ise diyabet hastaları için geliştirilen tedavinin kontrolsüz şekilde zayıflama trendine dönüşmesinin hem etik hem de tıbbi açıdan tehlikeli olduğuna dikkat çekiyor.

UZMANLARDAN NET UYARI

Doktorlar, bu ilaçların “kolay kilo verme aracı” gibi görülmemesi gerektiğini, her bireyin hormonal yapısı ve sağlık geçmişine göre farklı riskler taşıdığını vurguluyor. Kilo kaybının hızlı olması kadar, verilen kilonun hangi sağlık bedeliyle gittiğinin de sorgulanması gerektiği belirtiliyor. Kısacası yeni nesil diyabet ilaçları zayıflama konusunda umut verse de, uzmanlara göre kontrolsüz kullanıldığında bu umut kolayca ciddi bir sağlık tehdidine dönüşebilir.

AKUPUNKTURDAN OZONA KADAR BİRÇOK UYGULAMA YAPILABİLECEK

Yeni mevzuata göre diş hekimleri; akupunktur, apiterapi, fitoterapi, hipnoz, sülük uygulaması, homeopati, kupa, mezoterapi, proloterapi, ozon tedavisi ve müzik terapi gibi GETAT başlıklarında eğitim ve sertifika sahibi olmaları durumunda bu işlemleri gerçekleştirebilecek. Ancak burada kritik nokta, bu uygulamaların yalnızca diş hekimliği mesleğinin icrası kapsamındaki hasta süreçlerinde kullanılabilecek olması. Yani her muayenehane doğrudan GETAT merkezi olmayacak; yetki, eğitim, fiziki uygunluk ve il sağlık müdürlüğü onay süreçleri gerekecek.

ANTALYA VE ALANYA’DA DA BAŞLAMASI BEKLENİYOR

Antalya ve Alanya’da çok sayıda özel diş kliniği ve muayenehane bulunuyor. Özellikle implant, çene cerrahisi, diş sıkma, kronik çene ağrısı, dental anksiyete ve ağız içi yumuşak doku problemlerinde tamamlayıcı tedavilere ilgi duyan hasta sayısının son yıllarda arttığı biliniyor.

Bu nedenle Sağlık Bakanlığı’nın verdiği yeni imkanla birlikte Antalya merkez ve Alanya’daki bazı özel diş hekimlerinin GETAT sertifikasyon sürecine girerek muayenehanelerinde bu uygulamaları sunmaya başlaması bekleniyor.

Bölgedeki sağlık çevrelerine göre özellikle:

• diş korkusu yaşayan hastalarda hipnoz,
• çene eklem ağrılarında akupunktur,
• iyileşme sürecinde ozon,
• destekleyici doğal uygulamalarda fitoterapi

gibi başlıkların ön plana çıkması öngörülüyor.

SAĞLIK TURİZMİNDE ALANYA’YA YENİ ALAN AÇABİLİR

Alanya son yıllarda dental turizmde yükselen merkezlerden biri haline gelirken, GETAT destekli diş sağlığı hizmetlerinin başlaması özellikle yabancı hastalar için alternatif tedavi paketi oluşturabilir.

Avrupa’dan gelen birçok hasta klasik diş tedavisinin yanında ağrısız, stres azaltıcı ve destekleyici tamamlayıcı uygulamalara ilgi gösteriyor. Bu nedenle sertifikalı kliniklerin devreye girmesi Alanya sağlık turizmine de yeni ticari kapı açabilir.

HER KLİNİKTE HEMEN BAŞLAMAYACAK

Uzmanlar, düzenleme yürürlüğe girmiş olsa da Antalya ve Alanya’da tüm diş muayenehanelerinde hemen GETAT uygulaması başlayacak anlamı taşımadığını vurguluyor. Bunun için:

• hekimin bakanlık onaylı GETAT sertifikası alması,
• fiziki alan düzenlemesi yapılması,
• il sağlık müdürlüğünden izin alınması,
• kayıt ve denetim şartlarının tamamlanması gerekiyor.

Yani süreç resmen açıldı ancak sahadaki yaygın uygulamanın önümüzdeki aylarda kademeli şekilde görülmesi bekleniyor.

Kısacası;
Antalya ve Alanya’da bu uygulama yasal olarak mümkün hale geldi, şimdi gözler hangi diş kliniklerinin bu yeni sağlık modeline ilk geçeceğinde.

Sağlık Bakanı Kemal Memişoğlu, sosyal medya hesabından Sağlık Bakanlığı’nın kalp nakliyle yaşama yeniden tutunan Hira Ceylan’a ilişkin paylaşımını alıntılayarak organ bağışı konusunda önemli mesajlar verdi. Memişoğlu, her organ bağışının yeni bir hayat anlamına geldiğini vurguladı. Bakan Memişoğlu, geçtiğimiz aylarda yapılan yasal düzenleme ile organ bağışı süreçlerinin dijital ortama taşındığını ve vatandaşların e-Devlet üzerinden çok daha kolay şekilde bağışçı olabildiğini hatırlattı.

6 AYDA 105 BİN VATANDAŞ DİJİTAL VASİYET OLUŞTURDU

Memişoğlu açıklamasında, “Altı ay önce hayata geçirdiğimiz kanun değişikliğiyle organ bağışı süreçlerini dijitalleştirerek çok daha kolay bir hale getirdik. O günden bugüne 105 bin vatandaşımız dijital vasiyetini oluşturarak bu iyilik hareketine katıldı” ifadelerini kullandı. Açıklanan verilere göre bu süreçte 376 binden fazla doku ve organ bağışı hastalara umut oldu. Yetkililer, dijital sistemin devreye girmesiyle birlikte bağışçı sayısında ciddi artış yaşandığını belirtiyor.

MİNİK HİRA TÜRKİYE'NİN VİCDANINA DOKUNDU

Kalp nakliyle hayata tutunan Hira Ceylan’ın hikayesi kamuoyunda büyük yankı uyandırırken, Sağlık Bakanı Memişoğlu da paylaşımında minik Hira’ya özel olarak seslendi. Memişoğlu, “Hira gibi nice evladımızın yüzü gülsün diye tüm vatandaşlarımızı e-Devlet üzerinden bağışçı olmaya davet ediyorum. Sağlıkla büyü Hira, fırçandan çıkacak o renkli dünyayı heyecanla bekliyoruz” dedi. Bu ifadeler, organ bağışının yalnızca tıbbi değil aynı zamanda insani bir dayanışma hareketi olduğuna dikkat çekti.

ORGAN BAĞIŞINDA YENİ DÖNEM BAŞLADI

Uzmanlar, Türkiye’de uzun yıllardır bekleme listelerinde yaşam mücadelesi veren binlerce hasta bulunduğunu, dijital bağış sisteminin bu noktada önemli bir farkındalık oluşturduğunu belirtiyor. Sağlık Bakanlığı’nın çağrısıyla birlikte vatandaşların e-Devlet üzerinden birkaç dakika içinde organ bağışçısı olabildiği yeni sistem, bürokratik süreci azaltarak bağış oranlarını yükseltmeyi hedefliyor. Minik Hira’nın yeniden hayata tutunması ise bu iyilik zincirinin en somut ve en duygusal örneklerinden biri olarak Türkiye’nin gündeminde yerini aldı.

HASTANELERİN YÜZDE 48'İNDE DOKTOR YERİNE İLERİ DÜZEY UYGULAYICI KULLANILIYOR

İngiliz Tabipler Birliği’nin bilgi edinme yasası kapsamında ulaştığı resmi verilere göre, Birleşik Krallık genelinde yanıt veren 85 hastane ve sağlık kuruluşunun 41’i, yani yaklaşık yüzde 48’i, doktor nöbet çizelgelerindeki açıkları kapatmak için bu personeli kullanıyor. Uzmanlık geçmişi hemşirelik, paramedik, fizyoterapi ve eczacılık olan bu çalışanların, birçok hastanede doktorlarla aynı klinik sorumluluklara itildiği kaydedildi. İngiliz Tabipler Birliği yönetimi, bu tablonun hasta güvenliği açısından ciddi risk taşıdığı uyarısında bulunurken, bazı hastanelerin maliyet düşürmek amacıyla daha düşük ücretli personeli doktor açığını kapatmak için sahaya sürdüğünü savundu.

“BU YAKLAŞIM HASTA GÜVENLİĞİ İÇİN TEHLİKELİ” UYARISI

Birlik yetkilileri, ileri düzey uygulayıcıların kendi meslek alanlarında deneyimli olmasına rağmen tıp doktorlarının aldığı uzun ve kapsamlı klinik eğitime sahip olmadığını vurgulayarak, tanı koyma, kritik karar alma ve acil müdahale süreçlerinde bu durumun ciddi sonuçlar doğurabileceğini belirtti. Açıklamada, “Hastaların doktor tarafından mı yoksa farklı bir sağlık personeli tarafından mı değerlendirildiğini bilmediği karmaşık bir sistem oluşuyor. Bu tablo, personel planlamasındaki eksikliğin hasta güvenliğine yansımasıdır” değerlendirmesine yer verildi.

NHS'DEKİ PERSONEL KRİZİ DERİNLEŞİYOR

İngiltere’de son yıllarda artan doktor grevleri, düşük ücret tartışmaları, eğitim kadrosu yetersizliği ve görev bırakmalar nedeniyle NHS üzerindeki personel baskısı büyümeye devam ediyor. Sağlık sendikaları, doktor açığının kapatılamaması halinde bu tür geçici çözümlerin daha fazla yaygınlaşacağına dikkat çekiyor. Son veriler, İngiliz sağlık sisteminde yalnızca personel eksikliği değil, sağlık hizmetinin niteliği ve hasta güvenliği konusunda da ciddi bir yapısal tartışmanın başladığını ortaya koyuyor.

Uygulama kapsamında SGK, emeklilik sürecinde başvuru sahiplerinin pasaport ve yurtdışı giriş-çıkış kayıtlarını inceliyor. Eğer kişi çalıştığı günlerde yurtdışında görünüyorsa, bu durumun yasal dayanağı sorgulanıyor. Özellikle kısa süreli tatil ya da gezi amaçlı çıkışlar da inceleme kapsamına alınıyor.

GERİYE DÖNÜK BELGE TALEBİ

Özgür Erdursun’un gündeme taşıdığı uygulamaya göre kurum, vatandaşlardan o tarihlerde işyerinden alınmış resmi izin belgelerini talep ediyor. Bu belgeler, 5 hatta 10 yıl öncesine ait olsa bile istenebiliyor.

BELGE YOKSA PRİMLER SİLİNEBİLİR

Uzmanlara göre, istenen belgelerin sunulamaması halinde ciddi sonuçlar ortaya çıkabiliyor. SGK, yurtdışında bulunulan günlere ait primleri geçersiz sayabiliyor. Bu durum, özellikle emeklilik için gün sayısını tamamlamak üzere olan vatandaşlar açısından büyük risk oluşturuyor.

EMEKLİLİK SÜRESİ UZAYABİLİR

Silinen prim günleri, emekliliğin gecikmesine hatta bazı durumlarda şartların yeniden sağlanmasını gerektirecek şekilde sürecin uzamasına yol açabiliyor. Bu nedenle uzmanlar, çalışanların yurtdışına çıkarken işyerlerinden aldıkları izin belgelerini saklamalarının büyük önem taşıdığını vurguluyor.

UZMANLAR: “ÖN DEĞERLENDİRME OLABİLİR AMA TEŞHİS DEĞİL”

Tıp uzmanları, yapay zekânın sağlık alanında yardımcı bir araç olarak kullanılabileceğini ancak tek başına teşhis koymasının riskli olabileceğini ifade ediyor.

Uzmanlara göre yapay zekâ sistemleri:

• Hastalık belirtilerini sınıflandırabilir
• Olası riskleri önceden işaret edebilir
• Hastanın doktora gitmesi gerekip gerekmediği konusunda fikir verebilir

Ancak fiziksel muayene, laboratuvar testleri ve görüntüleme sonuçları olmadan kesin teşhis konulamayacağı vurgulanıyor. Bir iç hastalıkları uzmanı bu konuda şu değerlendirmeyi yapıyor:
“Yapay zekâ sağlıkta yardımcı bir teknolojidir ama hekim değildir. Hastayı görmeden, muayene etmeden ve tetkik yapmadan kesin tanı koymak mümkün değildir.”

YANLIŞ İLAÇ KULLANIMI EN BÜYÜK RİSK

Uzmanların en çok uyardığı konuların başında ise yapay zekâdan alınan bilgilere göre ilaç kullanılması geliyor. Özellikle reçeteli ilaçların doktor önerisi olmadan kullanılmasının ciddi sağlık sorunlarına yol açabileceği belirtiliyor.

Olası riskler arasında şunlar yer alıyor:

• Yanlış teşhise bağlı yanlış ilaç kullanımı
• Alerjik reaksiyon riski
• İlaç etkileşimleri
• Kronik hastalığı olan kişilerde komplikasyonlar
• Antibiyotiklerin bilinçsiz kullanımı nedeniyle direnç gelişimi

Eczacılar da, ilaçların kişiye özel olduğunu ve yaş, kilo, mevcut hastalıklar ve kullanılan diğer ilaçlara göre değiştiğini belirtiyor.

VERİ GÜVENLİĞİ VE YANILTICI BİLGİ RİSKİ

Uzmanlar ayrıca bazı yapay zekâ sağlık uygulamalarının veri güvenliği açısından da dikkatli kullanılması gerektiğini ifade ediyor. Sağlık bilgilerinin kişisel veri kapsamında olduğu ve güvenilir platformlar dışında paylaşılmaması gerektiği belirtiliyor. Ayrıca internetteki bazı sistemlerin bilimsel kaynaklara dayanmayan veya güncel olmayan bilgiler sunabileceği, bu nedenle yalnızca güvenilir ve bilinen sağlık platformlarının tercih edilmesi gerektiği vurgulanıyor.

SAĞLIKTA YAPAY ZEKÂ NASIL GÜVENLİ KULLANILABİLİR?

Uzmanlara göre yapay zekâ sağlık alanında şu şekilde güvenli kullanılabilir:

• Belirtiler hakkında genel bilgi almak için
• Hastalık hakkında ön araştırma yapmak için
• Doktor randevusuna hazırlık amacıyla
• Sağlıklı yaşam önerileri öğrenmek için

Ancak şu durumlarda mutlaka doktora başvurulması gerekiyor:

• Şiddetli ağrı
• Yüksek ateş
• Nefes darlığı
• Göğüs ağrısı
• Ani gelişen belirtiler
• Uzun süren şikayetler

YAPAY ZEKÂ YARDIMCI ARAÇ, KARAR MERCİİ DEĞİL

Uzmanlar, yapay zekânın sağlık alanında önemli bir destek teknolojisi olduğunu ancak nihai kararın mutlaka sağlık profesyonelleri tarafından verilmesi gerektiğini belirtiyor.

Tıp otoriteleri, dijital sağlık araçlarının bilinçli kullanılması halinde fayda sağlayabileceğini ancak teşhis ve tedavi konusunda tek başına kullanılmasının riskli olabileceğini vurguluyor.

Sağlık Bakanlığı Resmi düzenlemeyle birlikte aile sağlığı merkezlerinin hizmet standartlarının yükseltilmesi, sağlık çalışanlarının çalışma koşullarının iyileştirilmesi ve vatandaşların sağlık hizmetlerine erişiminin kolaylaştırılması amaçlanıyor.

FİZİKİ ŞARTLAR YENİDEN DÜZENLENDİ

Yönetmelik değişikliği kapsamında aile sağlığı merkezlerinin fiziki yapısına ilişkin kriterler güncellendi. Sağlık hizmetlerinin daha uygun ortamlarda sunulabilmesi için belirlenen standartların genişletildiği belirtildi. Bu kapsamda, hizmet alanlarının düzenlenmesi ve hasta ile sağlık çalışanlarının güvenliğini artırmaya yönelik fiziki iyileştirmelerin teşvik edileceği ifade edildi.

PERSONEL İSTİHDAMI TEŞVİK EDİLECEK

Yeni düzenlemeyle birlikte aile hekimliği birimlerinde görev yapacak yardımcı sağlık personelinin istihdamına yönelik teşvik mekanizmalarının da güçlendirildiği bildirildi. Bu adımın, sağlık hizmetlerinin daha hızlı ve verimli sunulmasına katkı sağlaması bekleniyor.

SAĞLIKTA ŞİDDETLE MÜCADELEYE YENİ ADIM

Yönetmelikte yer alan bir diğer önemli başlık ise sağlık çalışanlarına yönelik şiddetin önlenmesine ilişkin düzenlemeler oldu. Bu kapsamda, güvenlik önlemlerinin artırılması ve caydırıcı uygulamaların güçlendirilmesine yönelik maddelerin eklendiği kaydedildi. Yetkililer, yapılan değişikliklerin hem sağlık çalışanlarının güvenliğini artırmayı hem de vatandaşlara sunulan sağlık hizmetlerinin kalitesini yükseltmeyi amaçladığını belirtti. Yeni yönetmelik değişikliklerinin önümüzdeki süreçte aile hekimliği hizmetlerinin daha etkin işlemesine katkı sağlaması bekleniyor.

• 30-65 yaş arası kadınlarda rahim ağzı kanseri taraması
• 40-69 yaş arası kadınlarda meme kanseri (mamografi) taraması
• 50 yaş üzeri kadın ve erkeklerde gaitada gizli kan testi ile kolorektal (kalın bağırsak) kanser taraması (iki yılda bir öneriliyor)

Sağlıklı Hayat Merkezi’nde hizmet veren mamografi cihazının hijyenik koşullarda ve son teknolojiye uygun olduğu, işlemin sanılanın aksine minimal düzeyde ağrı verdiği de vurgulandı. Video mesajında şu ifadeler kullanıldı: “Kanserler hem ülkemizde hem de dünyada önemli bir halk sağlığı sorunu. Biz merkezimizde ücretsiz olarak kanser taramasını gerçekleştiriyoruz. Tüm vatandaşlarımızı kanser taramalarını yaptırmak için merkezimize bekliyoruz.”

Yetkililerden edinilen bilgilere göre, kayıt dışı istihdam ve usulsüz sigortalılık uygulamalarıyla mücadele kapsamında kapsamlı veri analizleri yapıldı. Bu çerçevede milyonlarca iş yeri risk kriterleri doğrultusunda incelemeye alındı. Denetimlerde, iş yeri faaliyetleri, çalışan sayıları, prim ödemeleri ve sigortalılık hareketleri gibi çok sayıda veri başlığının karşılaştırmalı olarak değerlendirildiği belirtildi.

3 BİN 273 SAHTE İŞ YERİ BELİRLENDİ

Yapılan incelemeler sonucunda 3 bin 273 iş yerinin sahte olduğu tespit edildi. Bu iş yerleri üzerinden gerçekleştirilen sahte sigortalılık işlemlerine yönelik idari ve hukuki süreçlerin başlatıldığı ifade edildi. Usulsüzlük tespit edilen iş yerleriyle bağlantılı sigorta kayıtlarının da mercek altına alındığı kaydedildi.

SAHTE SİGORTALILIK VE EMEKLİLİKLER İPTAL EDİLDİ

Denetimler sonucunda 245 bin 740 kişinin sahte sigortalılık işlemlerinin iptal edildiği, usulsüz şekilde emekli olduğu belirlenen kişilere yönelik de gerekli işlemlerin yapıldığı bildirildi. Yetkililer, sosyal güvenlik sisteminin sürdürülebilirliğinin korunması ve haksız kazançların önlenmesi amacıyla denetimlerin veri odaklı yöntemlerle sürdürüleceğini belirtti.

DENETİMLER DEVAM EDECEK

Sosyal güvenlik mevzuatına aykırı uygulamalara karşı denetimlerin kararlılıkla devam edeceği belirtilirken, kayıt dışı istihdamla mücadelenin önümüzdeki dönemde de öncelikli başlıklar arasında yer alacağı ifade edildi.