Yaz aylarında artan sivrisinek sorunu, aynı ortamda bulunan insanların neden farklı oranlarda ısırıldığı sorusunu yeniden gündeme getirdi. Uzmanlara göre sivrisinekler insanları rastgele seçmiyor. Bilimsel araştırmalar, nefesle yayılan karbondioksit, vücut sıcaklığı, cilt kokusu ve genetik özelliklerin sivrisineklerin hedef belirlemesinde etkili olduğunu gösteriyor.
KARBONDİOKSİT İLK İPUCUNU VERİYOR
Bilim insanlarına göre sivrisinekler, yaklaşık 10 metre uzaklıktan insanların solunum yoluyla ve ciltlerinden yaydığı karbondioksiti algılayabiliyor. Yetişkin bireyler çocuklara kıyasla daha fazla karbondioksit ürettiği için sivrisineklerin dikkatini daha kolay çekiyor. Kan emen dişi sivrisinekler ise yumurtalarının gelişimi için ihtiyaç duydukları proteini insan kanından sağlıyor.
VÜCUT ISISI VE TERLEME ETKİLİ OLUYOR
Araştırmalar, sivrisineklerin yalnızca karbondioksite değil, vücut sıcaklığı ve neme karşı da duyarlı olduğunu ortaya koyuyor. Bu nedenle hamile kadınlar, metabolizma hızının artması nedeniyle daha fazla sivrisinek çekebiliyor. Egzersiz sonrası yükselen vücut ısısı ve terleme de sivrisineklerin hedef olma olasılığını artırıyor. Daha iri yapılı bireylerin de daha fazla ısı ve karbondioksit üretmeleri nedeniyle daha sık ısırılabildiği belirtiliyor.
CİLT KOKUSU EN BELİRLEYİCİ FAKTÖR
Uzmanlara göre sivrisineklerin son tercihinde en önemli unsur, insanların kendilerine özgü cilt kokusu oluyor. Ciltte yaşayan bakterilerin oluşturduğu uçucu organik bileşikler sivrisinekler tarafından kolaylıkla algılanabiliyor. Araştırmalar, özellikle karboksilik asit düzeyi yüksek olan kişilerin sivrisinekler tarafından daha fazla tercih edildiğini gösteriyor.
ARAŞTIRMALAR DİKKAT ÇEKİCİ SONUÇLAR ORTAYA KOYDU
ABD'de gerçekleştirilen bir araştırmada, cilt kokusu en çekici bulunan kişinin en az tercih edilen kişiye göre yaklaşık 100 kat daha fazla sivrisinek çektiği belirlendi. Bilim insanları, bu eğilimin uzun yıllar boyunca ve yaşam tarzındaki değişikliklere rağmen büyük ölçüde sabit kaldığını ifade ediyor.
GENETİK FAKTÖRLER DE ROL OYNUYOR
Araştırmalar, sivrisineklerin hedef seçiminde genetik özelliklerin de etkili olabileceğini ortaya koyuyor. Tek yumurta ikizlerinin benzer düzeyde sivrisinek çekmesi, bazı biyolojik özelliklerin kalıtsal olabileceğine işaret ediyor. Öte yandan, uzmanlar, "tatlı kan" inanışının bilimsel bir temele dayanmadığını, sivrisineklerin tercihinde biyolojik ve genetik faktörlerin belirleyici olduğunu vurguluyor.
