Trump, Truth Social üzerinden yaptığı açıklamada, çatışmaya taraf olmayan ülkelerin ticari gemilerinin Hürmüz Boğazı’ndan güvenli şekilde çıkarılması için ABD donanmasının devreye gireceğini duyurdu. “Project Freedom” olarak adlandırılan operasyonun Orta Doğu saatiyle pazartesi sabahı başlayacağını belirten Trump, bunun insani amaçlı bir deniz güvenliği hamlesi olduğunu söyledi. Herhangi bir müdahalenin ise “güçlü şekilde karşılık bulacağı” mesajını verdi.
20 BİN DENİZCİ MAHSUR, GEMİLERDE GIDA ALARMI
Uluslararası denizcilik kaynaklarına göre İran’ın Hürmüz’de uyguladığı fiili kısıtlama ve ABD’nin İran limanlarına dönük abluka politikası nedeniyle bölgede yüzlerce ila 2 bine yakın ticari gemi geçiş bekliyor. Bu gemilerde yaklaşık 20 bin denizcinin bulunduğu, birçok gemide yakıt, temiz su, gıda ve tıbbi malzemenin kritik seviyeye düştüğü bildiriliyor. Reuters ve diğer uluslararası ajanslar, bazı tanker ve yük gemilerinde mürettebatın haftalardır açık denizde mahsur kaldığını aktardı. ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı’nın operasyon için destroyerler, savaş uçakları, insansız hava araçları ve yaklaşık 15 bin askeri personeli hazır tuttuğu belirtiliyor.
HÜRMÜZ'DE YENİ ASKERİ GERİLİM RİSKİ
Trump’ın bu adımı küresel enerji piyasalarında umut yaratırken aynı zamanda yeni bir askeri gerilim ihtimalini de beraberinde getirdi. İran cephesinden gelen ilk açıklamalarda, ABD’nin boğazdaki yeni askeri refakat uygulamasının ateşkese aykırı olabileceği uyarısı yapıldı. İranlı yetkililer, Hürmüz üzerindeki kontrol iddialarından geri adım atmayacaklarını duyurdu. Uzmanlar, ABD savaş gemilerinin ticari konvoylara fiilen eşlik etmeye başlamasının küçük bir provokasyonda dahi sıcak temas riskini artırabileceğini belirtiyor.
DÜNYA EKONOMİSİ GÖZÜNÜ HÜRMÜZ'E DİKTİ
Dünya petrolünün yaklaşık yüzde 20’sinin geçtiği Hürmüz Boğazı’nda yaşanan tıkanma son haftalarda enerji, navlun, sigorta ve gıda fiyatlarında sert dalgalanma yaratmıştı. ABD’nin başlattığı Özgürlük Projesi, yalnızca denizcileri kurtarma operasyonu değil aynı zamanda küresel ticaret damarını yeniden açma hamlesi olarak görülüyor. Bugün başlayacak askeri refakat sürecinin başarıyla işlemesi halinde yüzlerce geminin kademeli olarak boğazdan çıkarılması bekleniyor. Ancak tüm dünyanın gözü şimdi ABD savaş gemileri ile İran devriyelerinin aynı dar koridorda vereceği ilk sınavda olacak.
