Washington ile Tahran arasında haftalardır devam eden kriz, diplomatik temasların sonuçsuz kalmasıyla yeni bir aşamaya taşındı. ABD Başkanı Donald Trump, İran limanları ve petrol sevkiyatlarına yönelik deniz ablukasının gerekirse aylar boyunca sürdürülebileceğini belirterek, bu yöntemin Tahran üzerindeki baskıyı artırmak için en etkili araçlardan biri olduğunu ifade etti. Trump’ın açıklaması, nükleer müzakerelerde ilerleme sağlanamaması ve İran’ın Hürmüz hattındaki tutumunu değiştirmemesi sonrasında geldi.
WASHINGTON-TAHRAN HATTI TAMAMEN KİLİTLENDİ
ABD yönetimi, İran’ın petrol ihracatını ciddi ölçüde sınırlandıran deniz ablukasının kaldırılması için kapsamlı nükleer tavizler beklerken, İran tarafı ise herhangi bir resmi müzakere sürecinin başlayabilmesi için önce ablukanın sona erdirilmesi gerektiğini bildirdi. Böylece tarafların ön koşullarda uzlaşamaması nedeniyle diplomatik sürecin fiilen tıkandığı değerlendirildi. Trump, enerji şirketlerinin üst düzey yöneticileriyle yaptığı toplantıda, İran üzerindeki ekonomik baskının uzun süre devam etmesine hazırlıklı olunması gerektiğini kaydederken, ablukanın küresel petrol piyasasında da dalgalanmaya yol açtığını dile getirdi. Açıklamada, ABD’nin askeri seçenek yerine ekonomik kuşatmayı ön planda tuttuğu ancak İran’ın geri adım atmaması halinde yeni adımların da masada olduğu aktarıldı.
PUTİN'DEN “YIKICI SONUÇLAR” UYARISI
Krizin tırmanması üzerine ABD Başkanı Trump ile telefon görüşmesi gerçekleştiren Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin’in, ABD ve İsrail’in İran’a karşı yeni bir askeri harekata yönelmesi halinde bunun yalnızca İran ve bölge ülkeleri için değil, tüm uluslararası sistem için son derece yıkıcı sonuçlar doğuracağını söylediği bildirildi. Kremlin kaynakları, Putin’in özellikle enerji güvenliği, bölgesel istikrar ve küresel ticaret yolları konusunda ciddi risklere dikkat çektiğini duyurdu. Öte yandan Moskova’nın, mevcut krizin askeri yöntemlerle değil diplomatik zeminde çözülmesi gerektiği yönündeki çağrısını yinelediği kaydedildi.
İRAN ABLUKA KALKMADAN MASAYA OTURMAYACAK
Tahran yönetimi ise ABD’nin deniz ablukasını “ekonomik savaş hamlesi” olarak nitelendirerek, bu şartlar altında yapılacak herhangi bir görüşmenin sonuç üretmeyeceğini savundu. İranlı yetkililer, abluka kaldırılmadan yeni bir nükleer pazarlığın mümkün olmadığını bildirirken, sahadaki askeri tansiyonun düşürülmesi için Washington’dan somut adım beklendiğini ifade etti. Yetkililer, taraflar arasında karşılıklı sert açıklamaların devam etmesi nedeniyle Basra Körfezi ve Hürmüz çevresindeki güvenlik riskinin arttığını, enerji piyasalarının ise gelişmeleri yakından izlemeyi sürdürdüğünü belirtti. Küresel petrol fiyatlarının Trump’ın son açıklamaları sonrasında son dört yılın en yüksek seviyelerine yaklaştığı aktarıldı.
