Türkiye’de yıllardır sürdürülen tütünle mücadeleye rağmen sigara tüketimindeki yüksek oranlar sağlık otoritelerini alarma geçirdi. Sağlık Bakan Yardımcısı Doç. Dr. Şuayip Birinci, yaptığı değerlendirmede Türkiye’nin tütün kullanımında dünya sıralamasında en üst basamaklarda yer aldığını belirterek mevcut tablonun halk sağlığı açısından ciddi tehdit oluşturduğunu ifade etti.
Farklı uluslararası raporlarda Türkiye’nin günlük kişi başı sigara tüketiminde dünya liderleri arasında yer aldığı, Avrupa’da ise sigara kullanım oranında üst sıralarda bulunduğu belirtiliyor. Bazı çalışmalarda Türkiye’de 15 yaş üzeri nüfusun yaklaşık dörtte birinden fazlasının düzenli sigara kullandığı ortaya konuyor.
“ALARM SEVİYESİNDEYİZ”
Şuayip Birinci, tütün ürünlerinin yalnızca bireysel bir tercih değil, doğrudan toplum sağlığını tehdit eden yaygın bir bağımlılık olduğunu vurgulayarak özellikle genç yaşta başlama oranlarının endişe verici seviyeye geldiğini söyledi. Uzmanlara göre sigara; kalp-damar hastalıkları, KOAH, akciğer kanseri ve birçok kronik rahatsızlığın temel tetikleyicileri arasında yer alıyor. Türkiye’de sigaraya bağlı hastalık yükünün sağlık sistemine büyük baskı oluşturduğu, kronik hastalıkların görülme yaşının da giderek düştüğü belirtiliyor.
JAPONYA MODELİ MASADA: KİMLİKLE SATIŞ DÖNEMİ
Sağlık Bakanlığı’nın üzerinde çalıştığı yeni modelde, tütün ürünlerinin satışında yaş doğrulamasını kesinleştirecek dijital kimlik kontrol sistemlerinin devreye alınması planlanıyor. Japonya’da uygulanan ve sigara otomatları ile satış noktalarında kimlik kartı doğrulaması olmadan satış yapılmasını engelleyen sistemin benzerinin Türkiye’de de hayata geçirilmesi hedefleniyor.
Bu kapsamda özellikle:
- 18 yaş altına satışın tamamen önlenmesi,
- Market ve büfelerde kontrolsüz sigara erişiminin engellenmesi,
- Satış noktalarında dijital takip altyapısının kurulması,
- Caydırıcı para cezalarının artırılması
HEDEF: BAĞIMLILIK YAŞINI YÜKSELTMEK
Yetkililer, sadece yasaklayıcı önlemler değil, sigara bırakma poliklinikleri, danışma hatları ve bilinçlendirme kampanyalarının da güçlendirileceğini vurguluyor. Amaç; gençlerin sigaraya başlama yaşını yükseltmek, erişimi zorlaştırmak ve mevcut bağımlı nüfusu azaltmak. Sağlık Bakanlığı cephesinden verilen mesaj net: Türkiye, sigara tüketiminde dünyanın zirvesinde yer almaya devam ederse önümüzdeki yıllarda kanser, kalp ve solunum hastalıklarında çok daha ağır bir tabloyla karşı karşıya kalabilir. Bu nedenle yeni dönemde tütünle mücadelede daha sert ve teknolojik denetimli adımların gündeme gelmesi bekleniyor.
