Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) tarafından açıklanan ağustos ayı konut satış verileri, gayrimenkul piyasasındaki sert daralmayı net bir şekilde ortaya koydu. Verilere göre Türkiye genelinde satılan sıfır konut sayısı geçen yılın aynı ayına kıyasla yüzde 4,5 azalarak 44 bin 378'e düşerken, ikinci el konut satışları yüzde 19,4 gibi yüksek bir oranla gerileyerek 83 bin 32 seviyesinde kaldı. Ocak-ağustos dönemini kapsayan 8 aylık süreçte ise toplam konut satışı, bir önceki yılın aynı dönemine kıyasla yüzde 6,8 azalış kaydederek 950 bin 529 olarak gerçekleşti.
KREDİLİ SATIŞLAR VE YABANCI TALEBİ DİPTE
Ağustos ayında ipotekli konut satışları yıllık bazda yüzde 7,2 artışla 22 bin 131 olarak hesaplansa da toplam satışlar içerisindeki payı yüzde 17,4 seviyesinde kaldı. Diğer konut satışları ise yüzde 18,3 oranında geriledi. Konut kredisi faiz oranlarının ortalama yüzde 2,93 seviyelerinde seyretmesi, vatandaşın krediye ve likiditeye erişimini neredeyse imkansız hale getirdi.
Yabancılara yapılan konut satışlarında da durgunluk devam ediyor. Ağustos ayında yabancılara satılan konut sayısı yüzde 0,1'lik kısıtlı bir artışla 1938’de kalırken, genel satışlar içindeki payı sadece yüzde 1,5 oldu. En çok konut satışı yapılan ülke vatandaşları sırasıyla Rusya, Ukrayna ve İran olarak kayıtlara geçti.
SEKTÖRDE KAPANMA VE TERSİNE GÖÇ DALGASI
Ulusal ölçekte yaşanan bu daralma, yerel piyasalarda ve emlak işletmelerinde doğrudan hissedilmeye başlandı. İnşaat maliyetlerinin aşırı yükselmesi sebebiyle müteahhitler yeni proje üretimlerini yavaşlatırken, alım gücünün düşmesiyle birlikte satışlarda öncü rol oynayan emlak ofisleri birer birer dükkan kapatmaya başladı. Sektör temsilcileri, kış mevsimi öncesinde piyasaya acil "can suyu" desteği sağlanması ve konut kredisi faizlerinin yüzde 1,20 seviyelerinin altına çekilmesi gerektiğini vurguluyor.
Talebin düşmesiyle birlikte kiralık ve satılık konut stokunda belirgin bir artış yaşanırken, büyükşehirlerde ve turizm merkezlerinde artan yaşam maliyetleri nedeniyle tersine göç hareketliliği başladı. Asgari ücretle çalışan veya geliri giderini karşılamayan vatandaşların daha kırsal bölgelere ve köylere taşındığı gözlemleniyor.
EYLÜL VE EKİM AYINDAN BEKLENTİ VAR
Yaz aylarının tatil sezonu olması sebebiyle gayrimenkul yatırımlarının dönemsel olarak ertelendiğini belirten uzmanlar, eylül ve ekim aylarıyla birlikte piyasada hareketlilik bekliyor. Mevduat faizlerindeki gerileme, fon düzenlemeleri ve yapılan faiz indirimlerinin yatırımları yeniden "güvenli liman" olarak görülen gayrimenkul sektörüne yönlendireceği öngörülüyor.